Tem Truy Xuất Nguồn Gốc Là Gì | Quy Định Pháp Lý Và Hướng Dẫn Doanh Nghiệp

Trong bối cảnh thị trường đối mặt với thực trạng hàng giả, hàng nhái và thực phẩm kém chất lượng tràn lan, nhu cầu minh bạch thông tin sản phẩm trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Người tiêu dùng ngày nay có xu hướng chủ động kiểm tra thông tin xuất xứ trước khi quyết định xuống tiền. Nhằm đáp ứng xu hướng đó và tuân thủ các chuẩn mực quản lý nhà nước, tem truy xuất nguồn gốc đã trở thành một công cụ không thể thiếu đối với các đơn vị sản xuất và kinh doanh.

Vậy tem truy xuất nguồn gốc là gì, cơ chế vận hành như thế nào và doanh nghiệp cần lưu ý những quy định pháp lý gì khi triển khai?

1. Tem truy xuất nguồn gốc là gì?

Về mặt kỹ thuật, tem truy xuất nguồn gốc (Traceability Label) là vật mang dữ liệu dưới dạng nhãn dán, tem điện tử hoặc mã định danh đặc biệt (QR Code, Barcode, RFID) được dán hoặc in trực tiếp lên đơn vị sản phẩm hay bao bì. Tem này chứa thông tin được mã hóa giúp liên kết sản phẩm thực tế với cơ sở dữ liệu quản lý, cho phép theo dõi toàn bộ hành trình từ khâu nguyên liệu, sản xuất, chế biến, lưu kho đến phân phối tới tay người tiêu dùng.

Khi người tiêu dùng hoặc cơ quan chức năng sử dụng điện thoại thông minh quét mã trên tem, hệ thống sẽ trả về chi tiết thông tin về vòng đời sản phẩm.

Phân biệt tem truy xuất nguồn gốc và tem chống hàng giả truyền thống

Rất nhiều doanh nghiệp vẫn nhầm lẫn giữa tem truy xuất nguồn gốc và tem chống hàng giả đơn thuần. Mặc dù cả hai đều bảo vệ thương hiệu, bản chất vận hành của chúng có sự khác biệt rõ rệt:

Tem chống hàng giả truyền thống: Tập trung vào việc xác thực đơn điểm tại thời điểm kiểm tra (ví dụ: cào mã SMS, tem Hologram, mực đổi màu) để chứng minh sản phẩm là thật hay giả. Tem không ghi nhận lịch sử di chuyển hay nhật ký sản xuất.

Tem truy xuất nguồn gốc: Tập trung vào việc ghi nhận chuỗi sự kiện đa điểm. Ngoài tính năng xác thực, tem cung cấp toàn bộ dữ liệu về vùng trồng/nhà xưởng, số lô, nhật ký công đoạn, chứng nhận chất lượng và thời gian phân phối.

2. Quy định pháp lý bắt buộc theo Thông tư 02/2024/TT-BKHCN

Kể từ ngày 01/06/2024, Thông tư số 02/2024/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ chính thức có hiệu lực, thiết lập khung quản lý chuẩn hóa về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa tại Việt Nam.

4 Nguyên tắc cốt lõi của hệ thống truy xuất

Theo Điều 6 Thông tư 02/2024/TT-BKHCN, hệ thống truy xuất nguồn gốc hợp chuẩn phải đảm bảo đầy đủ 4 nguyên tắc:

1. Nguyên tắc "Một bước trước - một bước sau": Doanh nghiệp phải giám sát, nhận diện được công đoạn sản xuất/kinh doanh ngay trước đó và công đoạn tiếp theo trong chuỗi.

2. Nguyên tắc "Sẵn có của phần tử dữ liệu chính": Các dữ liệu trọng yếu phải được thu thập, cập nhật kịp thời vào hệ thống.

3. Nguyên tắc "Minh bạch": Sử dụng dữ liệu tĩnh chuẩn xác về khách hàng, bên cung ứng và điều kiện sản xuất.

4. Nguyên tắc "Sự tham gia đầy đủ các bên": Mọi mắt xích trong chuỗi cung ứng đều phải tham gia ghi nhận dữ liệu.

10 Trường thông tin bắt buộc trên hệ thống

Để kết nối thành công với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia, dữ liệu hiển thị khi quét tem bắt buộc phải bao gồm tối thiểu 10 thông tin sau:

• Tên sản phẩm, hàng hóa.
• Hình ảnh thực tế của sản phẩm.
• Tên đơn vị sản xuất, kinh doanh.
• Địa chỉ đơn vị sản xuất, kinh doanh.
• Nhật ký các công đoạn sản xuất, chế biến.
• Mã truy vết sản phẩm.
• Mã truy vết địa điểm.
• Thời gian xảy ra sự kiện truy xuất.
• Mã truy xuất nguồn gốc (mã tổng hợp in trên tem).
• Thông tin về an toàn, chất lượng (số lô, hạn sử dụng, chứng nhận).

3. Lợi ích thiết thực đối với Doanh nghiệp và Người tiêu dùng

Việc ứng dụng tem truy xuất nguồn gốc mang lại giá trị kép cho cả hai bên:

Đối với người tiêu dùng: Giúp chủ động kiểm tra nguồn gốc minh bạch chỉ bằng thao tác quét mã QR trên smartphone, loại bỏ nỗi lo mua phải hàng giả, hàng nhái hoặc thực phẩm không rõ xuất xứ.

Đối với doanh nghiệp:

• Thể hiện sự uy tín và tính minh bạch, gia tăng năng lực cạnh tranh trên thị trường.
• Hỗ trợ quản lý chuỗi cung ứng, theo dõi chính xác lô hàng và phát hiện nhanh chóng điểm sự cố nếu cần thu hồi sản phẩm.
• Đáp ứng các tiêu chuẩn bắt buộc khi đưa hàng vào hệ thống siêu thị lớn hoặc xuất khẩu sang thị trường quốc tế.

4. Chất liệu in tem và Quy trình đăng ký hợp pháp

Các loại chất liệu in tem phổ biến

Tùy thuộc vào đặc tính môi trường bảo quản của từng loại sản phẩm, doanh nghiệp có thể lựa chọn chất liệu phù hợp:

• Decal vỡ (Tem vỡ): Tự phá hủy khi bóc tách, ngăn chặn triệt để hành vi tái sử dụng tem, thích hợp cho dược phẩm, mỹ phẩm, đồ điện tử.
• Decal nhựa PVC: Chống thấm nước, xé không rách, chịu độ ẩm cao, phù hợp cho thực phẩm đông lạnh, đồ uống, nông sản.
• Decal xi bạc (Tem thiếc): Độ bền cực cao, chịu hóa chất và nhiệt độ, ứng dụng cho thiết bị cơ khí, linh kiện điện tử.
• Decal Hologram (7 màu): Tích hợp công nghệ in laser chống giả cơ học, mang lại vẻ sang trọng cho dòng sản phẩm cao cấp.

Quy trình 5 bước đăng ký tem truy xuất nguồn gốc

Để phát hành tem hợp pháp, doanh nghiệp cần thực hiện theo quy trình chuẩn:

1. Tiếp nhận & Khảo sát: Đơn vị cung cấp giải pháp tiếp nhận nhu cầu và khảo sát thực tế chuỗi sản xuất của doanh nghiệp.
2. Chuẩn bị hồ sơ pháp lý: Doanh nghiệp cung cấp Giấy đăng ký kinh doanh, Giấy chứng nhận nhãn hiệu, giấy chứng nhận chất lượng liên quan.
3. Khởi tạo hệ thống & Thiết kế: Thiết lập phần mềm, mã hóa chuỗi dữ liệu (mã serial biến đổi, QR code) và thiết kế mẫu tem.
4. In ấn & Gia công: Tiến hành in tem hàng loạt trên chất liệu chuyên dụng, bế đứt nửa và kiểm tra chất lượng mã quét.
5. Bàn giao & Kích hoạt: Đơn vị cung cấp bàn giao tem, phần mềm quản lý và hướng dẫn doanh nghiệp kích hoạt lưu hành trên thị trường.

Giải pháp in tem chuyên nghiệp từ SevaPack

Tem truy xuất nguồn gốc không chỉ dừng lại ở một con tem dán trên bao bì, mà là cam kết về chất lượng và sự minh bạch của doanh nghiệp đối với cộng đồng. Việc triển khai tem đúng quy chuẩn pháp lý Thông tư 02/2024/TT-BKHCN là bước đi chiến lược giúp doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu và bứt phá doanh số.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang tìm kiếm giải pháp in ấn chuyên nghiệp để tối ưu hóa quy trình truy xuất nguồn gốc, SevaPack chính là đối tác tin cậy hàng đầu. Chúng tôi cung cấp dịch vụ in tem nhãn mã vạch và in tem dữ liệu biến đổi (QR Code động, Serial biến đổi) với công nghệ in ấn hiện đại, đáp ứng chính xác mọi tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe. Tại SevaPack, sản phẩm tem nhãn luôn đạt độ sắc nét tuyệt đối, khả năng đọc mã cực nhạy trên mọi thiết bị quét, cùng chất liệu keo dán bám dính bền bỉ trên nhiều bề mặt bao bì.

Liên hệ ngay với SevaPack để được tư vấn giải pháp in tem phù hợp nhất với quy mô và ngân sách của doanh nghiệp bạn!

Công Ty TNHH SX Bao Bì Seva (SevaPack):

Địa chỉ: 114/88 Tô Ngọc Vân, Phường An Hội Đông, TP. HCM.
Hotline / Zalo: 093.197.1234
Email: Sale@sevapack.com
Website: https://sevapack.com